Njengoko izixhobo zokusika, iimolds ezichanekileyo, izinto zeemoto, iindawo ze-elektroniki kunye nezicelo zokwenza izinto ezikumgangatho ophezulu ziqhubeka zisiya kwisantya esiphezulu, umthwalo ophezulu kunye nobomi benkonzo ende, ii-superhard coatings ziye zaba sisisombululo esibalulekileyo sobunjineli bomphezulu. Ii-coatings ezifana ne-AlTiN, i-AlCrN, i-TiAlSiN, i-CrAlN, i-DLC kunye ne-ta-C azisasetyenziswa kuphela ukuphucula ubulukhuni bomphezulu. Ziyafuneka ngakumbi ukuba zinikeze indibaniselwano epheleleyo yokumelana nokuguguleka, ukumelana ne-oxidation, ukungqubana okuphantsi, ukuzinza kobushushu, ukunamathela okuqinileyo kunye nokusebenza okuzinzileyo phantsi kweemeko zokusebenza ezinzima.
Nangona kunjalo, emva kwayo yonke i-superhard coating esebenza kakhulu, kukho i-window yenkqubo emxinwa nenovakalelo olukhulu. Umgangatho wokugqibela we-coating awumiselwa yi-parameter enye, kodwa kukulungelelaniswa ngokuchanekileyo kwendawo yokucoca i-vacuum, uxinano lwe-plasma, ubushushu be-substrate, i-bias voltage, ukuhamba kwegesi, imeko ekujoliswe kuyo, izinga lokufakwa, amandla e-ion kunye nentshukumo ye-fixture. Kubavelisi bezixhobo ze-vacuum coating kunye nababoneleli beenkonzo ze-coating, ukuqonda nokulawula ezi festile zenkqubo ziphambili sisiseko sokufezekisa imveliso ye-coating ezinzileyo, ephindaphindwayo neyamashishini.
Umkhwa weShishini: Ukusuka kwiCoating eJongise kwiHardness ukuya kwiPerformance-Oriented Surface Engineering
Kwinqanaba lokuqala lokusetyenziswa kwepeyinti eqinileyo, ukusebenza kwepeyinti kwakusoloko kuvavanywa ngokuyintloko bubulukhuni. Ifilimu eqinileyo ngokubanzi yayithathwa njengefilimu engcono. Nangona kunjalo, njengoko iimeko zokusetyenziswa ziya zisiba nzima ngakumbi, le ngqiqo yovavanyo olunye ayisanele. Kwindlela yokusika ngesantya esiphezulu, ipeyinti kufuneka imelane ne-oxidation kunye nokuqhekeka kobushushu. Kwindlela yokusetyenziswa kwesikhunta ngokuchanekileyo, kufuneka inciphise ukungqubana kwaye ithintele ukuguguleka kweglue. Kwindlela yokusetyenziswa kwe-elektroniki kunye nezixhobo ezincinci, kufuneka igcine ubukhali bomphetho kwaye iphephe uxinzelelo lwangaphakathi olugqithisileyo. Kwindlela yokusebenza yezithuthi kunye nokuhombisa, ukuzinza kwepeyinti, ukuguda komphezulu kunye nokuvumelana kombala webhetshi kubaluleke ngokulinganayo.
Olu tshintsho luthetha ukuba iteknoloji yokugquma eqinileyo ifikelele kwinqanaba elicokisekileyo. Ukugquma akusiyo nje kuphela umaleko okhuselayo, kodwa kukwayindlela yokusebenza phakathi kwesiseko kunye nendawo yokusebenza. Ukusebenza kwayo kuxhomekeke kwisakhiwo se-microstructure, ukwakheka kwesigaba, uxinzelelo olushiyekileyo, ukubopha kwe-interface kunye ne-surface morphology. Ke ngoko, umngeni ophambili wokwenziwa kokugquma okuphezulu akusekho nje "indlela yokufaka ifilimu eqinileyo", kodwa "indlela yokufaka isakhiwo sefilimu esifanelekileyo kwifestile yenkqubo ezinzileyo nelawulekayo".
Umngeni weNkqubo: Ukulinganisela Phakathi koBulukhuni, ukunamathela kunye noxinzelelo oluseleyo
Ukwenziwa kweengubo eziqinileyo kubandakanya ukulinganisela okuhlala kukho phakathi kobulukhuni, ukuqina, ukunamathela kunye noxinzelelo lwangaphakathi. Umzekelo, ukonyusa amandla e-ion bombardment kunokwandisa isakhiwo sefilimu kwaye kuphucule ubulukhuni, kodwa amandla e-ion agqithisileyo anokungenisa uxinzelelo oluphezulu lokuxinzelela, ukunciphisa ukunamathela okanye nokubangela ukuxobuka kwengubo. Ukonyusa uxinzelelo oluncinci lwe-nitrogen kunokukhuthaza ukwakheka kwe-nitride, kodwa umlinganiselo wegesi ongaguqukiyo unokukhokelela kwityhefu ekujoliswe kuyo, ukuguquguquka kwesantya sokufakwa kunye nokungazinzi kwesigaba. Ukunyusa ubushushu be-substrate kunokuphucula ukuhamba kwe-athomu kunye ne-crystallinity, kodwa ubushushu obugqithisileyo bunokuguqula iindawo ezichanekileyo, buthambise i-substrate okanye buchaphazele ukuchaneka kobukhulu.
Kwizinto eziqinileyo ezisekelwe kwikhabhoni ezifana ne-DLC kunye ne-ta-C, iwindow yenkqubo iba buthathaka ngakumbi. Umlinganiselo ophezulu webhondi yekhabhoni ubalulekile ekufumaneni ubulukhuni obuphezulu, kodwa uhlala ufuna ulawulo oluchanekileyo lwamandla e-ion kunye neemeko zeplasma. Ukuba amandla e-ion aphantsi kakhulu, ifilimu inokuba njenge-graphite kwaye ilahlekelwe bubunzima. Ukuba amandla e-ion aphezulu kakhulu, ifilimu inokuqokelela uxinzelelo oluxinzelelweyo kwaye ihlupheke ngenxa yokunamathela okubi. Ke ngoko, ukufakwa kwe-ta-C okanye ii-DLC coatings eziphezulu akufuneki nje kuphela umthombo weplasma ozinzileyo, kodwa nolawulo oluhle kakhulu kwi-substrate bias, ubushushu bokufakwa, amandla e-carbon ion kunye noyilo lwe-interlayer.
Kwizinto zokugquma ezisekelwe kwi-nitride ezifana ne-AlTiN, i-AlCrN kunye ne-TiAlSiN, isitshixo sisekulawuleni umlinganiselo we-metal element, i-nitrogen reaction degree, i-coating density kunye nesakhiwo se-multilayer. Umxholo ofanelekileyo we-Al unokuphucula ukumelana ne-oxidation, ngelixa izinto ze-Ti, Cr okanye ze-Si zinceda ukulungisa ubulukhuni, ukuqina kunye nokuzinza kobushushu. Nangona kunjalo, ukuba ulwakhiwo luyaphambuka kwifestile yenkqubo eyilelweyo, i-coating inokuba buthathaka, i-porous okanye ingazinzi kubushushu obuphezulu. Yingakho iinkqubo zokugquma zanamhlanje eziqinileyo zixhomekeke ngakumbi kulawulo lwamandla oluchanekileyo, ulawulo lokuhamba kwegesi oluzinzileyo kunye nokusasazwa kwe-plasma okuphindaphindwayo.
Imfuneko yezixhobo: I-Plasma ezinzileyo, uLawulo oluchanekileyo kunye nokufakwa kwakhona
Ukuze ufumane iingubo eziqinileyo ezisemgangathweni ophezulu, izixhobo zokugquma i-vacuum kufuneka zibonelele ngendawo yokugcina izinto ezinzileyo nelawulekayo. Imfuneko yokuqala yinkqubo yokugquma ecocekileyo nethembekileyo. Uxinzelelo oluphantsi lwesiseko lunceda ukunciphisa ioksijini, umswakama kunye nezinye izinto ezingcolisayo eziseleyo, ezichaphazela ngokuthe ngqo ubumsulwa bokugquma kunye nokunamathelana kwe-interface. Ngexesha lokufaka, uxinzelelo oluzinzileyo lokusebenza lubalulekile ekugcineni i-plasma ifana kwaye ilawula indlela ephakathi ekhululekileyo yamasuntswana. Naluphi na utshintsho kuxinzelelo lwe-vacuum lunokubangela utshintsho kuxinano lwefilimu, uburhabaxa bomphezulu kunye nesantya sokufaka izinto.
Imfuneko yesibini ephambili kukulawula i-plasma ngokuchanekileyo. Nokuba kusetyenziswa i-cathodic arc ion plating, i-magnetron sputtering, i-filtered arc deposition okanye iteknoloji ye-hybrid coating, amandla kunye noxinano lwee-particles ezitshajiweyo zinempembelelo ngqo kwisakhiwo se-coating. Umthombo we-plasma ozinzileyo unokuphucula izinga le-ionization, uphucule ubuncinci be-coating kwaye uqinisekise ukubopha okuqinileyo phakathi kwefilimu kunye ne-substrate. Kwii-superhard coatings, ngakumbi ezo zifuna izakhiwo ze-dense nanocomposite okanye ze-multilayer, ukuzinza kwe-plasma kunxulumene ngokuthe ngqo nobunzima be-coating, ukuqina kunye nobomi benkonzo.
I-Bias voltage yenye indlela ebalulekileyo yokusebenza. I-substrate bias ilawula amandla e-ion bombardment kwaye ichaphazela ukuxinana kwefilimu, uxinzelelo olushiyekileyo kunye nokunamathela. I-bias elawulwa ngokufanelekileyo ingenza umphezulu we-substrate usebenze, iphucule i-nucleation kwaye yenze isakhiwo se-coating esixineneyo. Nangona kunjalo, i-bias egqithisileyo inokubangela ubushushu obugqithisileyo, ukuqokelelwa koxinzelelo okanye umonakalo wemiphetho, ngakumbi kwizixhobo ezichanekileyo kunye nezinto ezincinci. Ke ngoko, izixhobo ze-coating eziphambili kufuneka zixhase ulawulo lwe-bias oluchanekileyo, oluzinzileyo nolucwangcisiweyo kulo lonke ukucoca, ukufakwa kwe-transition layer kunye nokufakwa kwe-main coating.
Ulawulo lobushushu lubaluleke ngokulinganayo. Ukwakheka kwengubo eqinileyo kudla ngokufuna ubushushu obaneleyo be-substrate ukuphucula ubukrelekrele befilimu kunye nokunamathela. Kwangaxeshanye, ii-substrate ezininzi, ezifana nezixhobo ze-carbide ezichanekileyo, ii-molds, iindawo zentsimbi engagqwaliyo okanye izinto ze-elektroniki, zinemida engqongqo yobushushu. Oku kufuna izixhobo zokugquma ukubonelela ngobushushu obufanayo, impendulo echanekileyo yobushushu kunye nolawulo olusebenzayo lobushushu ngexesha lemijikelo emide yemveliso. Kwiinkqubo ze-DLC okanye ze-ta-C ezinobushushu obuphantsi, ukuzinza kobushushu kuba yinto ebaluleke ngakumbi kuba ifilimu kufuneka igcine ubunzima obuphezulu ngaphandle kokonakalisa i-substrate.
Ukuhamba kwegesi kunye nolawulo lomoya ophendulayo nako kubalulekile kwifestile yenkqubo. Kwiinkqubo zokugquma ze-nitride kunye ne-carbonitride, umlinganiselo we-argon, i-nitrogen, i-acetylene okanye ezinye iigesi eziphendulayo umisela ukwakheka kwefilimu kunye nolwakhiwo lwesigaba. Utshintsho oluncinci ekuhambeni kwegesi lunokukhokelela kumahluko amakhulu kubulukhuni, umbala, uxinzelelo kunye nokumelana nokuguguleka. Ke ngoko, abalawuli bokuhamba kobunzima obuchanekileyo, ulawulo loxinzelelo oluzinzileyo kunye neendlela zokupheka zenkqubo ezinokuthenjwa ziyafuneka kwimveliso yokugquma ephindaphindwayo.
Kwizinto zokugquma ezisekelwe kwi-arc esekwe kwi-cathodic, ulawulo lwamasuntswana lolunye uphawu olubalulekileyo. Imithombo ye-arc yaziwa ngesantya sayo esiphezulu se-ionization kunye nokunamathela okuqinileyo kwefilimu, kodwa amaconsi kunye nama-macroparticles anokuchaphazela ukuguda kwengubo kunye nomgangatho womphezulu ochanekileyo. Kwizicelo ezinje ngee-micro-drills, ii-molds ezichanekileyo, izinto ezibonakalayo okanye izinto zokugquma ezisebenzayo zokuhombisa, amasuntswana amaninzi anokuba yimithombo yeziphene. Ke ngoko, ukuhluza ngemagnethi, uyilo lomthombo we-arc olulungisiweyo, ukukhukuliseka okujoliswe kuko okulawulwayo kunye nezakhiwo ezifanelekileyo zokukhusela zibalulekile ekuphuculeni umgangatho womphezulu wengubo.
Uyilo lwezixhobo alufanele lungananzwa. Iingubo eziqinileyo zihlala zisetyenziswa kwizixhobo ezintsonkothileyo okanye izinto ezinemiphetho yokusika, imingxunya, imingxunya kunye neendawo ezigobileyo. Ukuba uyilo lwezixhobo alunangqiqo, iziphumo zomthunzi, ubukhulu obungalinganiyo kunye nokugqunywa komphetho ongalunganga kunokwenzeka. Ukujikeleza kwe-multi-axis, ukusasazwa komthwalo ofanayo kunye noqhagamshelwano lombane oluzinzileyo kubalulekile ukuqinisekisa ukuhambelana kombala kulo lonke iqela. Kwimveliso yobuninzi, inkqubo yezixhobo imisela ngokuthe ngqo ukuba izixhobo zinokulinganisa umthamo ophezulu wokulayisha kunye nomgangatho ofanayo wombala.
Isishwankathelo sexabiso: Ulawulo lweefestile zenkqubo luchaza ukhuphiswano lokugquma
Ukhuphiswano lwetekhnoloji yokugquma elukhuni ekugqibeleni luxhomekeke kubuchule bokulawula ifestile yenkqubo. Ukugquma okusebenzayo okuphezulu akudalwa yiparameter enye enamandla, kodwa kukuhambelana ngokuchanekileyo kokunyanga kwangaphambili kwe-substrate, ukucocwa kweplasma, uyilo lwe-transition layer, amandla okubeka, umoya wegesi, ubukhulu bokugquma, ulawulo loxinzelelo kunye nenkqubo yokupholisa. Nakuphi na ukuphambuka kwinqanaba elinye kunokunciphisa ukunamathela kogquma, kwandise ubuqhophololo, kuchaphazele ukuguda komphezulu okanye kufinyeze ubomi benkonzo.
Kubasebenzisi bokugqibela, i-superhard coating ezinzileyo ithetha ubomi bezixhobo obude, ukungqubana okuphantsi, ukuchaneka okuphuculweyo komatshini wokugaya, ukuphazamiseka okuncinci kwemveliso kunye neendleko zokuvelisa eziphantsi. Kubaboneleli beenkonzo zokugquma, iifestile zenkqubo ezizinzileyo zithetha ukuhambelana okungcono kwebhetshi, ukuguquguquka okuncinci komgangatho kunye nokukhuphisana okunamandla kwizicelo eziphezulu. Kubavelisi bezixhobo, ukukwazi ukubonelela ngeqonga lokugquma elipheleleyo nelilawulekayo ngundoqo wokunceda abathengi basuke kuphuhliso lweesampuli baye kwimveliso yemizi-mveliso emikhulu.
Njengoko imveliso ephucukileyo iqhubeka nophuhliso, iingubo eziqinileyo ziya kufuneka zisebenze phantsi kweemeko ezinzima ngakumbi. Inqanaba elilandelayo lokhuphiswano alisayi kuphelela ekuqineni kwengubo kuphela. Liza kugxila ekusebenzeni ngokupheleleyo kwefilimu, ulawulo oluchanekileyo lwenkqubo kunye nokukwazi ukuvelisa ubunzima obuphindaphindwayo. Izixhobo zokugquma nge-vacuum kufuneka ke ngoko ziguquke zibe yiplatifomu yobunjineli bomphezulu edibeneyo edibanisa i-vacuum ecocekileyo, i-plasma ezinzileyo, ulawulo oluchanekileyo lwe-bias, ulawulo lobushushu oluphambili, uyilo lwengubo oluguquguqukayo kunye nokuphindaphinda kwenkqubo ngobulumko.
Kule meko, ifestile yenkqubo ephambili yokwakheka kwe-superhard coating ayisiyo nje uluhlu lweeparameter zobugcisa. Ngumda oyintloko omisela ukusebenza kwe-coating, uzinzo lwemveliso kunye nexabiso lemarike. Nabani na onokukwazi ukuyilawula le festile uya kukwazi ukubonelela ngezisombululo ze-superhard coating ezinokuthenjwa ngakumbi kwizixhobo zokusika, ii-molds, izinto zeemoto, ukwenziwa kwe-elektroniki kunye nezinye izicelo zoshishino eziphezulu.
-Eli nqaku lipapashwe nguumenzi wezixhobo zokugquma nge-vacuumI-Zhenhua Vacuum
Ixesha leposi: Meyi-12-2026
